Loading...

Ytvn

Bưởi da xanh Bến Tre vươn tầm nhờ kinh tế tập thể

15:35 - 11 Tháng Sáu, 2021

Bến Tre là một trong những địa phương sở hữu đặc sản bưởi da xanh ngon nức tiếng. Nơi đây đặc biệt hình thành những vùng chuyên canh bưởi da xanh lớn. Để tạo nên mặt hàng nông sản chất lượng cao của tỉnh, nhiều năm qua, nhiều nhà vườn ở huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre có xu hướng phát triển cây bưởi da xanh theo nền kinh tế tập thể, đạt những kết quả đầy triển vọng.

Nhờ phát triển kinh tế tập thể theo mô hình Hợp tác xã (HTX) hiện đại, nhiều nhà vườn trồng bưởi da xanh thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre ngày càng khẳng định “vị thế” của trái bưởi da xanh trên thị trường

Cùng với cây dừa, sầu riêng, măng cụt, bưởi da xanh được xem là đại diện cây ăn quả thế mạnh của tỉnh Bến Tre. Loại bưởi da xanh có lịch sử phát triển từ lâu đời, được trồng đầu tiên ở xã Thanh Tân, huyện Mỏ Cày. Nó được phát hiện lần đầu tiên và chính thức công nhận là loại trái cây đặc sản thông qua Hội thi trái ngon do Viện cây ăn quả miền Nam kết hợp với Trung tâm Hội chợ triễn lãm Cần Thơ tổ chức.
Ngày nay, ngoài cây dừa thì bưởi da xanh được xem là loại cây trồng chủ lực bởi hiệu quả kinh tế cao và ổn định mà giống cây này mang lại, bình quân cho thu nhập từ 400-500 triệu đồng/ha/năm.
Nhiều bà con vì vậy mà chuộng bưởi da xanh hơn so với các loại cây trồng khác, khiến diện tích canh tác theo đó tăng lên đáng kể. Hiện toàn tỉnh có hơn 9.000 ha trồng bưởi da xanh.
Gác lại sản xuất bưởi da xanh tự phát, nhiều nông dân Bến Tre rẽ hướng sang nền kinh tế tập thể
Ông Vương Thành Công (Ngụ ấp Hòa Thanh, xã An Hiệp, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre) bén duyên với cây bưởi da xanh ngót nghét đã hơn một thập kỷ.
Trước đây, gia đình ông Công trồng chuyên canh các giống dừa, xoài, sơ ri,… Tuy nhiên, nhận thấy các giống cây trồng này chưa đạt hiệu quả kinh tế cao nên ông quyết định tìm thêm giống cây mới năng suất hơn để thay thế. Qua nghiên cứu nhiều chủng loại từ bưởi lông cổ cò, bưởi năm roi đến cam Tân Triều,… cuối cùng ông Vương Thành Công quyết định xuống miệt Thanh Tân, Mỏ Cày chọn giống bưởi da xanh để chuyển đổi.
Năm 2006, ông Công bắt đầu trồng thử nghiệm tại khu vườn nhỏ vuông vắn 2 công đất chỉ với gần 30 cây bưởi da xanh xen canh cùng dừa, xoài, sơ ri. Lúc ban đầu, do mới bắt tay vào làm nên ông gặp không ít thử thách. Sâu bệnh kéo phá, năng suất “ẩm ương” khiến ông Công đứng ngồi không yên.
Không nản chí, bền bỉ vừa làm, vừa học hỏi, sau một thời gian, ông Vương Thành Công quyết cải tạo vườn, bắt tay vào loại bỏ các loại cây ăn trái cũ, chuyên tâm chuyển hẳn sang cây bưởi da xanh. Mặc dù thời điểm đó, một số nơi trên địa bàn tỉnh đã trồng thành công cây bưởi da xanh, tuy nhiên tại xã An Hiệp nói riêng và huyện Châu Thành nói chung hầu như duy chỉ mình ông Vương Thành Công là một trong những người đầu tiên chuyển đổi sang loại cây trồng này.
Không phụ công tảo tần chăm sóc, trời thương khí hậu nhiệt đới kết hợp với vùng đất Bến Tre phù sa màu mỡ đã khiến cho vườn bưởi ít năm sau đó của ông Công bước đầu có những tín hiệu đáng mừng.
Vườn bưởi “chuyển mình” rõ rệt nhất kể từ năm 2016, thời điểm mà ông Công tham gia Hợp tác xã Bưởi da xanh Bến Tre (HTX Bưởi da xanh Bến Tre).
Thời gian trước đó, ông cùng một số nông hộ tại xã An Hiệp trồng bưởi tự phát và chủ yếu sản xuất riêng lẻ. Vì vậy, tình trạng bị thương lái ép giá, loại hàng là chuyện thường tình mà bà con phải đành chấp nhận.
Nhận thấy mãi làm kinh tế cá nhân sẽ không thể đạt kết quả bền vững, ông Công cùng một số nông hộ tại đây họp bàn triển khai mô hình HTX. Nhưng ở giai đoạn này, để thành lập một HTX riêng biệt ắt hẳn sẽ gặp muôn vàn khó khăn. Do vậy, ông Công đứng ra cùng một số bà con tìm kiếm một đơn vị HTX khác đã thành lập để cùng tham gia và hợp tác.
Cái duyên của người dân trồng bưởi ở An Hiệp với HTX Bưởi da xanh Bến Tre cũng xuất phát từ đó. Được Hội nông dân địa phương giới thiệu, thông qua tìm hiểu, ông Công đánh giá cao hoạt động của HTX Bưởi da xanh Bến Tre.
Nói về việc chuyển hướng sang gia nhập vào HTX Bưởi da xanh Bến Tre, ông Công chia sẻ: “Mạnh ai nấy trồng theo kiểu manh mún mãi thì bà con sẽ thua thiệt nhiều lắm. Nếu cứ sản xuất tự do thì sản phẩm dù có chất lượng đến mấy cũng không thể làm lâu dài, bền vững được. Chính bởi lẽ đó, tôi nghĩ việc phải liên kết với nhau để xây dựng nền kinh tế tập thể là điều vô cùng cần thiết.”

Ông Vương Thành Công là một trong những nông dân đầu tiên tại huyện Châu Thanh thành công trong việc đưa cây bưởi da xanh rẽ hướng sang mô hình kinh tế tập thể

Theo ông Vương Thành Công, HTX Bưởi da xanh Bến Tre là điểm đến đúng chỗ mà bà con nơi đây đặt trọn niềm tin. Không chỉ được tập huấn, phổ biến bày bản kiến thức trồng bưởi qua các khóa học, bà con nông dân thuộc HTX còn được kỹ sư tận tình “cầm tay chỉ việc” về khoa học kỹ thuật chăm sóc vườn.
Đặc biệt, HTX Bưởi da xanh Bến Tre còn cam kết bao tiêu nông sản xuất khẩu sang các nước bạn đối với sản phẩm bưởi da xanh đạt tiêu chuẩn. Cụ thể, quả bưởi xuất khẩu có trọng lượng 800 gram trở lên, được sản xuất theo quy trình Global GAP. Bằng việc thiết lập hiện đại các quy trình sản xuất an toàn, HTX Bưởi da xanh Bến Tre hướng nông dân sản xuất theo phương châm “Thực hành tốt”; tạo nên một hệ sinh thái vườn hữu cơ bền vững, an toàn, không ảnh hưởng tới môi trường. Toàn bộ sản phẩm bưởi da xanh của HTX không chứa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và hóa chất độc hại. Việc này được minh chứng cụ thể qua hệ thống thanh tra nội bộ. Để minh bạch rõ ràng chất lượng sản phẩm nông sản, HTX triển khai tổ chức thường xuyên các đợt kiểm tra, phân tích sản phẩm định kỳ, theo dõi xuyên suốt quy trình canh tác an toàn.
Hiện, ông Công và tổ hợp tác của mình tham gia sản xuất theo hướng Global GAP. Do đó, ông cho hay, chủ các vườn bưởi da xanh nơi đây chuyển sang thay thế nguồn phân khoáng và phân hữu cơ thay vì phân hóa học trước đây; đa số họ chuộng dùng phân hữu cơ vi sinh tự ủ từ phân chuồng. Mặt khác, toàn bộ phân thuốc sinh học được sử dụng phải nằm trong danh mục cho phép, được kiểm soát chặt chẽ, đúng với quy định của chuẩn Global GAP. Bên cạnh đó, sản xuất tuyệt đối tuân thủ cách ly thuốc đúng quy định trước khi thu hoạch và cung cấp ra thị trường
Nằm trong tiêu chí hệ sinh thái vườn hữu cơ bền vững, an toàn, ông Vương Thành Công thông tin thêm, kiến vàng được các hộ viên của HTX sử dụng như thiên địch để khống chế các loại sâu hại. Một số loài ốc nhỏ bám tự nhiên trên các cành bưởi cũng là một minh chứng của canh tác hữu cơ. Tất cả được xem là phương pháp tự nhiên xua đuổi côn trùng phá hoại; đồng thời nhằm giảm thiểu tối đa phân thuốc hóa học.

Kiến vàng và ốc bám tự nhiên trên các cành cây được xem là phương pháp tự nhiên xua đuổi côn trùng hiệu quả mà các nông hộ ở HTX Bưởi da xanh Bến Tre rút kinh nghiệm trong quá trình sản xuất bưởi da xanh hữu cơ

Nhờ các lợi ích khi gia nhập HTX, hầu hết các vườn bưởi da xanh nơi đây nói chung và gia đình ông Vương Thành Công nói riêng đạt năng suất vượt bậc. Sâu bệnh ít đi, trái bưởi cho đều, ngon ngọt và càng ngày càng sai cành, trĩu quả. Trái bưởi da xanh hình cầu, cho trái nặng trung bình từ 1,2 -2.5 kg/quả. Khi chín, vỏ trái có màu xanh đến xanh hơi vàng, khá mỏng (14-18mm). Tép bưởi màu hồng đỏ, bó chặt và dễ tách khỏi vách múi. Bưởi có mùi thơm, mọng nước, vị ngọt, không chua, độ brix đạt 10% trở lên với tỷ lệ thịt đạt trên 55%. Cái tên gọi “cô gái” bưởi hồng vì lẽ đó mà được người ta hay nhắc đến về thức quả “xanh vỏ đỏ lòng” này. – Chú Công cho biết thêm.

Bưởi da xanh được sản xuất theo tiêu chuẩn Global GAP với nhiều ưu điểm vượt trội như: mọng nước; vị ngọt, không chua, độ brix đạt 10% trở lên với tỷ lệ thịt đạt trên 55%

Vậy là cái bắt tay với HTX Bưởi da xanh Bến Tre đến tận bây giờ. Hàng trăm nghìn lần trái bưởi da xanh ở vùng Châu Thành được đi “xuất ngoại”. Thời gian qua, nhờ canh tác trái bưởi da xanh theo xu hướng kinh tế tập thể, gắn liền với HTX mà đời sống nhiều người dân trồng bưởi xã An Hiệp, huyện Châu Thành đi vào ổn định, phát triển. Riêng gia đình ông Công, với 10.000 m2 trồng bưởi da xanh có thể đạt sản lượng thu hoạch trên 10 tấn hàng năm.
Người phụ nữ tuổi ngũ tuần giúp hội chị em vươn lên từ bưởi da xanh
Cũng như ông Công, bà Trần Thị Mừng (xã An Hiệp, huyện Châu Thành) là một trong những nông dân tiêu biểu ở xã An Hiệp, chuyển đổi thành công mô hình từ dừa dứa sang cây bưởi da xanh. Những năm đầu chuyển đổi, bà Mừng cũng đâu ngoại lệ khi gặp phải không ít khó khăn. Một thời gian sau được sự tư vấn của địa phương, bà cùng ông Công và một số nông dân khác tin tưởng xây dựng vườn bưởi theo hướng của HTX Bưởi da xanh Bến Tre.
Hăng say theo học các khóa tập huấn, càng nghiên cứu, bà càng say mê bởi bà nhận thấy hướng đi của HTX này rất tiến bộ và “hợp thời”. Hoàn thành xong khóa học, “ra trường” bà Mừng tập trung dồn hết công sức vào vườn bưởi của mình, do vậy “trái ngọt” cuối cùng cũng nhanh đến với mảnh vườn mà bà ngày nào vất vả cải tạo.

Vững tin vào mô hình HTX gắn liền với nền kinh tế tập thể, bà Mừng vận động chị em tại hội phụ nữ địa phương mạnh dạn tham gia các lớp tập huấn sản xuất bưởi da xanh. Kinh tế của họ vươn lên phần nào cũng nhờ nền kinh tế sẻ chia, cùng nhau phát triển của HTX

Không dừng lại ở thành quả của riêng mình, bà Trần Thị Mừng còn chia sẻ câu chuyện làm kinh tế của bản thân đến với nhiều bà con hơn. Vốn hoạt động sôi nổi tại hội phụ nữ địa phương, bà Mừng kêu gọi các chị em trong xã đi học các lớp tập huấn về trồng bưởi.
Theo đó, bà Mừng nỗ lực tổ chức các buổi họp hội chị em phụ nữ tại địa phương về bình đẳng giới nhằm truyền thông, phổ cập thông tin giúp chị em cởi mở, có thêm động lực hơn để đứng lên làm kinh tế. Với bà, “Chuyện nào đàn ông làm được thì phụ nữ cũng làm được”.
Với sự khuyến khích nhiệt tình từ bà Mừng, một số phụ nữ nơi đây dần thay đổi cái nhìn, họ mạnh dạn đăng ký đi học trồng bưởi da xanh. Nhờ vậy, kinh tế gia đình của chị em phụ nữ xã An Hiệp được cải thiện. Qua đó, hạnh phúc gia đình thêm “đơm hoa” khi người phụ nữ ngày nay ngoài nữ công gia chánh còn có thể chia sẻ phần nào nỗi vất vả với người chồng của mình. Đến nay, bà đã vận động được gần 20 chị em tham gia sản xuất bưởi da xanh thành công.
Nỗ lực sáng tạo và không ngừng cải tiến
Tổ hợp tác của ông Công và bà Mừng còn tổ chức tập hợp các hộ viên sinh hoạt định kỳ hàng tháng để cùng nhau chia sẻ những khó khăn, “chia ngọt sẻ bùi” trong cuộc sống làm nông.
Không những vậy, ông Công và bà Mừng luôn luôn tìm tòi, học hỏi những phương pháp hay trên sách báo, internet để canh tác vườn bưởi của mình sao cho đạt kết quả tốt nhất. Chẳng hạn bên cạnh việc dùng phân chuồng ủ vườn hay sử dụng kiến xua côn trùng thì ông bà còn mày mò và áp dụng thành công phương pháp chế thuốc diệt côn trùng bằng nước tỏi.
Hiện, ngoài mặt hàng nông sản tươi, các nông hộ nơi đây còn sáng chế ra nhiều sản phẩm khác như: mứt bưởi, xí muội bưởi, rượu bưởi, tinh dầu bưởi… để phục vụ nhu cầu tiêu dùng của thị trường nội địa. Riêng trái bưởi da xanh tươi của HTX Bưởi da xanh Bến Tre đã được đưa đi xuất khẩu các nước Canada và Singapore nhiều năm nay.
Bên cạnh hoạt động sản xuất bưởi xuất khẩu ổn định trên, các nhà vườn kỳ cựu này còn có mong ước tạo ra nhiều hơn nữa sản phẩm bưởi ngon, chất lượng để phục vụ thị phần nội địa. Ở cái ngưỡng tuổi U50, 60, ông Vương Thành Công và bà Trần Thị Mừng nhắn nhủ: “Niềm vui ở cái tuổi này của chúng tôi là được sẻ chia. Sẻ chia thức quả ngọt lành này đến với người dân Việt và sẻ chia kinh nghiệm làm sao để tạo ra loại bưởi đặc sản Bến Tre “xanh vỏ đỏ lòng này.”
Với mức giá cả hấp dẫn, ổn định trong thời gian dài, bưởi da xanh có thể xem là một trong năm loại cây ăn trái đặc sản của tỉnh Bến Tre và được xác định là cây ăn trái chủ lực có lợi thế trong phát triển kinh tế vườn của tỉnh. Cùng với lợi thế hội nhập phong trào kinh tế tập thể, trái bưởi da xanh ngày càng phát triển mạnh mẽ và khẳng định vị thế của mình, đưa Việt Nam góp mặt vào bản đồ nông sản ngon của Thế Giới.

Bùi Ngoan

Bình Luận